Open je keukenkastje eens en tel hoeveel apparaten daar staan die je twee keer per jaar gebruikt. Een handmixer voor slagroom met kerst, een hakmolentje voor pesto, misschien nog een oude blender die vooral stof verzamelt. De kans is groot dat één ding het grootste deel van dat werk allang van je overneemt: je staafmixer. En je gebruikt hem waarschijnlijk voor tien procent van wat hij kan.
Wat een staafmixer eigenlijk allemaal aankan
De meeste mensen pakken de staafmixer alleen bij een pan soep. Zonde, want met de juiste techniek pureert, klopt, mengt en hakt hij bijna alles wat je in een gewone thuiskeuken nodig hebt. Slagroom of eiwit opkloppen lukt binnen een minuut of twee als je model een gardeopzetstuk heeft. Beslag zonder klonten krijg je door eerst de droge ingrediënten kort te mixen en daarna pas de natte toe te voegen. En met een hakmolenopzetstuk vermaal je noten, kruiden of een klein bosje basilicum voor pesto net zo fijn als met een losse hakmolen.
Het verschil zit in de opzetstukken. Een kale staafmixer is een pureerstaaf en niet veel meer. Verwissel je regelmatig van opzetstuk, dan doet hij het werk van een handmixer, een minihakmolen en een deel van je blender in één apparaat dat je met één hand vasthoudt.
Deze apparaten kun je gerust wegdoen
Concreet betekent dit dat je kastje leger kan. Een aparte handmixer is voor de meeste huishoudens overbodig zodra je staafmixer een garde heeft. Hetzelfde geldt voor een losse minihakmolen: die vervangt het hakmolenopzetstuk op vrijwel elk punt, alleen zonder dat je een extra apparaat hoeft op te bergen. Voor kleine porties smoothie of een dressing voor twee personen kun je ook je blender laten staan, want daar is de staafmixer sneller mee klaar en makkelijker schoon te maken.
Wie toch al bezig is met het keukenkastje uitmesten, doet er goed aan ook meteen te kijken naar wat écht dagelijks gebruikt wordt. Een keukenweegschaal bijvoorbeeld verdient een vaste plek vooraan, terwijl spullen die je eens per jaar pakt prima achterin of in de kelder kunnen.
Waar hij het laat afweten
Toch is de staafmixer geen wondermiddel. Grote hoeveelheden voedsel zijn lastig, tenzij je rechtstreeks in de pan pureert. Zodra je regelmatig brooddeeg kneedt, een hele struik broccoli in gelijke stukjes snijdt of consequent dezelfde dikte plakjes wilt, loopt een staafmixer vast waar een volwaardige keukenmachine juist begint. Die heeft verwisselbare schijven en een motor die tegen langdurig zwaar werk kan, iets wat een handapparaat simpelweg niet heeft. Ook geeft een blender een gladdere, consistentere structuur bij grotere porties, omdat hij krachtiger en gelijkmatiger mengt dan een staaf die je zelf door de pan beweegt.
Kortom: voor negentig procent van het dagelijkse werk in een gemiddelde keuken is de staafmixer ruim voldoende. Alleen wie regelmatig bakt, groot kookt voor een gezin van zes, of een cateringbedrijfje runt, houdt een keukenmachine of stevige blender nodig naast de staafmixer.
Zo kies je een staafmixer die het werk overneemt
Niet elk model is geschikt om andere apparaten te vervangen. Let bij aanschaf op drie dingen. Ten eerste de opzetstukken: koop een set met minimaal een garde en een hakmolen, anders koop je in feite alleen een pureerstaaf. Ten tweede het vermogen: onder de 600 watt merk je snel dat de motor hapert bij taaiere klussen zoals ijsblokjes crushen of noten hakken. Ten derde de kom die vaak wordt meegeleverd: een maatbeker met antislipvoet voorkomt dat je tijdens het pureren met één hand de boel moet vasthouden.
De Consumentenbond test elk jaar staafmixers op pureren, kloppen, hakken en geluid, en dat is een goed startpunt als je twijfelt tussen merken. Volgens hun onafhankelijke test zit het prijsverschil tussen de beste en slechtste modellen soms op tientallen euro's, terwijl de prestaties op pureren en kloppen ver uiteenlopen.
Onderhoud, want een kapotte staafmixer betekent niet meteen weggooien
Veel staafmixers belanden voortijdig bij het grofvuil terwijl het probleem met een paar euro op te lossen was. Een vastzittende aandrijfas, versleten messen of een rafelig snoer zijn meestal goedkoop te repareren, zeker vergeleken met een nieuw apparaat van vijftig euro of meer. Maak de messen na gebruik direct los en spoel ze apart af, dan voorkom je dat er voedselresten tussen de aandrijving vast komen te zitten, wat op termijn de motor extra belast. Dezelfde discipline geldt trouwens voor je andere apparatuur: net als bij een koffiemachine die je met vaste onderhoudsroutines langer meegaat, loont het om je staafmixer niet pas schoon te maken als hij al vastloopt.
Wat je vanavond gewoon kunt uitproberen
Pak vanavond de staafmixer uit de la in plaats van de handmixer voor bij het toetje, of maak een pesto met het hakmolenopzetstuk zonder de losse hakmolen erbij te pakken. Merk je dat het net zo goed of beter gaat, dan weet je genoeg: dat andere apparaat mag naar de kringloop of de doos voor tweedehands verkoop. Combineer je resultaat straks met de juiste pan, bijvoorbeeld een keramische pan die niet aanbakt, en je hebt met twee apparaten minder al een completer kastje dan de meeste mensen met tien.