Je kastje met keukenapparaten is waarschijnlijk al vol. Een airfryer, een slowcooker, misschien een rijstkoker en een yoghurtmaker die je ooit kocht en zelden pakt. De multicooker belooft dat allemaal te vervangen door één apparaat op het aanrecht. Maar is dat een slimme ruil, of koop je er gewoon een extra ding bij dat straks ook stof verzamelt?
Wat een multicooker eigenlijk doet
Een multicooker is een apparaat met een afneembare kom waarin je voorbereide ingrediënten legt, waarna je een programma kiest en de rest overlaat aan het toestel. De Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop omschrijft het als volgt: "Het toestel vervangt eigenlijk de stoomkoker, de oven, de yoghurtmaker en zelfs de potten en de pannen". Afhankelijk van het model stoomt hij groenten, kleurt hij vlees aan, kookt hij rijst, maakt hij yoghurt en houdt hij gerechten warm. De kooktemperatuur loopt van 40 tot 250 graden, en sommige modellen hebben er ook nog een airfry-functie bovenop.
Dat is precies dezelfde afweging die je al kent van je keukenrobot: moet je alles in één apparaat stoppen, of werkt een keukenrobot naast je staafmixer toch beter voor jouw situatie?
In de praktijk betekent dat: 's ochtends yoghurt zetten met het yoghurtprogramma, 's middags een erwtensoep stomen en 's avonds een rundvleesstoof die je 's ochtends in de kom hebt gezet en pas na werk aanzet. Je hoeft daarvoor geen drie apparaten uit de kast te halen, alleen die ene kom schoon te maken.
Niet elke functie is even goed
Hier wringt het een beetje. Test-Aankoop waarschuwt dat de oven-functie van een multicooker minder efficiënt werkt dan een echte oven, en dat je voor vergelijkbare resultaten vaak een los verkrijgbaar deksel met verwarmingselement nodig hebt. Ook de drukkook-functie is minder krachtig dan bij een losse snelkookpan: sommige modellen verkorten de kooktijd onder druk wel, maar de druk ligt veel lager dan bij een klassieke snelkookpan, waardoor de tijdsbesparing kleiner uitvalt dan je zou verwachten.
En de airfry-stand? Leuk als extra, maar wie echt veel frituurt zonder olie merkt al snel dat een dual zone airfryer met twee afzonderlijke mandjes meer lucht laat circuleren en knapperiger resultaat geeft dan de airfry-functie van een multicooker.
Slowcooker of multicooker, dat is de echte keuze
Een slowcooker doet eigenlijk maar één ding: langzaam garen op lage temperatuur, urenlang. Een multicooker doet dat ook, maar dan als een van de vele opties naast stomen, snelkoken en yoghurt maken. Sommige multicookers bieden een sous-vide-achtige, langzame bereiding die weinig energie vraagt, maar daarvoor moet je toestel die functie wel specifiek aanbieden en reken op minstens zes uur voor een goed resultaat. Test-Aankoop raadt aan om toch een losse slowcooker te kopen als die functie voor jou echt het belangrijkst is: een gespecialiseerd apparaat doet één taak simpelweg beter dan een alleskunner die taak erbij doet.
Waar je op moet letten bij de kom
De afneembare kom van een standaardmodel heeft meestal een inhoud van 5 tot 6 liter, genoeg voor een gezin van ongeveer zes personen. Reken er wel op dat je nooit de hele kom kunt vullen: er blijft een veiligheidsmarge nodig om overkoken te voorkomen. De meeste kommen hebben een anti-aanbaklaag van PTFE (teflon) of keramiek. Keramiek geldt als duurzamer en gezonder, maar check vooraf of jouw model een kom met handvat heeft. Zonder handvat moet je ovenwanten gebruiken om de hete kom eruit te tillen, en dat verhoogt het risico op brandwonden flink.
Check ook of het toestel een stoomopening heeft. Zonder zo'n opening blijft er na het openen van het deksel water onder het apparaat staan, wat op de duur rommelig en zelfs onhygiënisch wordt. De kom en sommige deksels mogen vaak in de vaatwasser, maar de behuizing met de elektronica neem je altijd af met een vochtige doek. Datzelfde geduldige onderhoud geldt trouwens voor je koffiemachine schoonhouden: ook daar is de elektronica het kwetsbare onderdeel.
Energieverbruik en de kleine ongemakken
Volgens Test-Aankoop verbruiken multicookers met een drukkookfunctie minder energie dan modellen zonder, simpelweg omdat drukkoken sneller gaat. Modellen zonder die functie staan vaak langer aan en verbruiken daardoor meer stroom. Let ook op een paar praktische ongemakken: de ventilatieopeningen kunnen flink heet worden, het deksel opent soms stroef, en bij modellen zonder handvat is het hanteren van de hete kom of de stoomknop lastiger dan het klinkt. Niet gevaarlijk als je oplet, maar wel iets om rekening mee te houden als er kinderen in de keuken rondlopen.
Dit is het moment waarop een multicooker wél zin heeft
Koop een multicooker als je nu al drie of vier losse apparaten gebruikt die je eigenlijk nooit allemaal tegelijk nodig hebt, en als je kookstijl vooral uit stomen, rijst koken en opwarmen bestaat. Voor wie serieus aan langzaam garen doet of graag echt onder druk kookt, blijft een los, gespecialiseerd apparaat de betere keuze: dat doet die ene taak grondiger dan een alleskunner. De multicooker is dus geen vervanging voor je beste apparaat, maar wel een manier om van vier middelmatige apparaten af te komen en er één degelijke voor terug te zetten.